Meer over kunst(enaars) in het centrum

 

Wie  meer wil weten over de werken die de gemeente Wijchen gaat veilen, en over de kunstenaars die ze hebben gemaakt, vindt hier een eerste aanknopingspunt voor nadere oriëntatie. De teksten zijn van Wilma Gosselink.

 Marinus Fuit

Sportschoen, litho, 60x80 Intersport Snelders, Spoorstraat 49
Sportschoen, litho, 60×80
Intersport Snelders, Spoorstraat 49. veilingnr C88.003

Marinus Fuit (1934) ontleent zijn onderwerpen aan de werkelijkheid van alledag. In deze litho zoomt hij in op een klein, onbeduidend en alledaags gegeven. De gedetailleerde uitvergroting geeft dit werk een absurd accent dat boven de werkelijkheid uitstijgt. De schoenpunt lijkt een eigen leven te leiden.

 

 

 

10 Sven Hoekstra

zonder titel, olieverf, 59x100cm VakantieXperts De Planeet, Burchtstraat 14
zonder titel, olieverf, 59x100cm
VakantieXperts De Planeet, Burchtstraat 14.

Met zijn gedetailleerde manier van schilderen verandert Sven Hoekstra (1945) een alledaagse situatie in een bijzondere gebeurtenis. Tegen de achtergrond van een blauwe lucht – met daarin een enkele wolk – toont hij ons een strandstoel en daarachter twee menselijke figuren. Het ongebruikelijke, lage gezichtspunt zorgt voor een merkwaardige sfeer en roept allerlei vragen op: waar speelt deze scène zich af, waarom is de stoel leeg en wie zijn dat op de achtergrond? 

 

11 Jos van der Sommen

'Twee kostuums', houtdruk, 40x40cm Van Dal mannenmode, Burchtstraat 18
‘Twee kostuums’, houtdruk, 40x40cm
Van Dal mannenmode, Burchtstraat 18.

IJle witte lijnen afgezet tegen een zwarte achtergrond vormen een surrealistisch beeld: te zien zijn twee kostuums – of zijn het hoofdloze lichamen – en twee in de ruimte zwevende vormen die aan hoofden doen denken die met repen stof zijn omwikkeld. Jos van der Sommen (1961) laat ons een wereld zien die vol zit van absurditeiten.

 

 

 

 

12 Beatrice Kluivers

'Pumps', lino, 64x83cm Schoenmode Verploegen, Burchtstraat 50. veilingnr. W097
‘Pumps’, lino, 64x83cm
Schoenmode Verploegen, Burchtstraat 50.

Beatrice Kluivers is een volbloed graficus en houdt zich sinds jaar en dag bezig met zwart-wit linosneden. In een interview legde zij haar werk als volgt uit:

‘Ik hou van gewone dingen om mij heen. Ik til ze op en vergroot ze. Zij zijn zeer essentieel voor mijn gevoelswereld, omdat ieder ding, hoe ogenschijnlijk klein en onbeduidend ook, belangrijk is en onderdeel is van het leven, van een groter geheel.’

 

 

 

 

14 Arno Kramer

zonder titel, 1998, litho, 77x66cm Kreadoe, Touwslagersbaan 36. veilingnr. C98.005
zonder titel, 1998, litho, 77x66cm
Kreadoe, Touwslagersbaan 36.

Arno Kramer (1945) heeft zich in de loop der jaren steeds meer toegelegd op het tekenen. Binnen de grafische technieken maakt vooral de lithografie een tekenachtige manier van werken mogelijk. In deze litho combineert Kramer figuratieve en meer abstractere elementen. Een sinds 1995 steeds terugkerend thema is het vrouwelijk lichaam, afgebeeld in een lange jurk. Aanleiding vormde een simpele Ierse krantenfoto van een communiejurk. Representatief voor het werk van Kramer zijn verder de afbeeldingen van lichaamsdelen, in dit geval de voeten.

 

 

16 Robert Terwindt

'Icarus', etc, 80x60cm Expert, Touwslagersbaan 32
‘Icarus’, etc, 80x60cm
Expert, Touwslagersbaan 32

De mythologische figuur Icarus staat symbool voor roekeloosheid en hoogmoed. Om uit gevangenschap te ontsnappen maakte zijn vader Daedalus vleugels van hout en veren die hij aan elkaar plakte met bijenwas. Ondanks de waarschuwingen van zijn vader kwam Icarus te dicht bij de zon. De was smolt en hij stortte neer.

De Nijmeegse kunstenaar Robert Terwindt (1940) heeft in deze prent verschillende fasen van de beweging over elkaar gelegd. De vleugels krijgen bijna abstracte vormen, de ledematen laten een bewegingspatroon zien.

 

19 Geurt van Dijk

't Werkwoord Sterven', etc, 47x56cm K-Do Wereld, Touwslagersbaan 15
‘t Werkwoord Sterven’, etc, 47x56cm
K-Do Wereld, Touwslagersbaan 15
't Werkwoord Sterven, ets, 47x56cm. K-Do Wereld, Touwslagersbaan 15
‘t Werkwoord Sterven, ets, 47x56cm.
K-Do Wereld, Touwslagersbaan 15

Geurt van Dijk (1941)werkt als graficus, beeldhouwer, schilder en tekenaar. In deze drie prenten – uit een serie van twaalf – tekenen zich menselijke gestalten af tegen een donkere achtergrond. De scènes hebben een intiem karakter. Zo zijn er onder meer twee naakte figuren te zien van wie de vrouw duidelijk zwanger is. De niet nader te bepalen ruimte en de titel van de serie, ’t Werkwoord Sterven, geven de innige handelingen een beladen betekenis. Hierdoor ontstijgen ze de alledaagse realiteit.

 

20/21 Josée Houtbraken

zonder titel, 66x51cm Optiek Niënhaus, Touwslagersbaan 13
zonder titel, 66x51cm
Optiek Niënhaus, Touwslagersbaan 13
zonder titel, 66x51cm Mark's World of Taste, Touwslagersbaan 11
zonder titel, 66x51cm
Mark’s World of Taste, Touwslagersbaan 11

Josée Houtbraken (1949-1994) woonde de laatste jaren van haar leven in Batenburg. Haar werken hebben een ingetogen karakter. Eenvoudige motieven worden herhaald en geordend in ritmische patronen.

 

 

22 Rob Voerman

'Consensus', linosnede, 86x116cm Maro's Koffie en Thee, Touwslagersbaan 14
‘Consensus’, linosnede, 86x116cm
Maro’s Koffie en Thee, Touwslagersbaan 14

Rob Voerman (1966) is graficus, beeldhouwer en installatiekunstenaar. In zijn werk toont hij ons een wereld die op het punt staat om onder te gaan. Tegelijkertijd probeert hij in zijn installaties bouwwerken te maken voor toekomstige gemeenschappen. Utopie en verval, structuur en chaos: het zijn sleutelbegrippen in zijn werk.

‘Consensus’ is de titel van deze prent. Dit begrip wordt gebruikt wanneer leden van een groep of gemeenschap overeenstemming hebben bereikt. Waar heeft de eensgezindheid van deze bijeenkomst toe geleid? De veeg met zwart roet doet het ergste vermoeden.

 

 

24 Alfred Hengeveld

zonder titel, ets, 56x68cm Hunkemöller, Touwslagersbaan 8B
zonder titel, ets, 56x68cm
Hunkemöller, Touwslagersbaan 8B

In het werk van Alfred Hengeveld (1957) staat de mens centraal. In deze ets vormt het vrijwel lege vlak aan de rechterkant een contrast met de voorstelling van een menselijke figuur aan de linkerkant. De houding suggereert lijden en gevangenschap. De zwarte vlek die opdoemt boven het hoofd versterkt de suggestieve en enigszins duistere zeggingskracht. Hengeveld laat zich inspireren door oude meesters die gebruik maakten van het contrast tussen licht en donker, het clair-obscur.

 

 

25 Michel van Overbeeke

'Come on', etc, 51x65cm Kaas- en Notenhandel Verkleij, Touwslagersbaan 8A
‘Come on’, etc, 51x65cm
Kaas- en Notenhandel Verkleij, Touwslagersbaan 8A

Geloof en erotiek. Twee zaken die normaal gesproken niet goed samengaan. In zijn etsen vermengt Michel van Overbeeke (1942) religieuze symbolen met erotische en vrouwelijke elementen. Zijn interesse voor Oosterse filosofie, voor verschillende godsdiensten en zijn persoonlijke ervaringen komen hierin tot uitdrukking.

 

 

 

26 Wim Zurné

'Meeuw', carborundumdruk, 93x76 cm Sfeerderij de Gouden Engel, Touwslagersbaan 3
‘Meeuw’, carborundumdruk, 93×76 cm
Sfeerderij de Gouden Engel, Touwslagersbaan 3

Wim Zurné (1953) is een veelzijdig kunstenaar die zich vooral heeft toegelegd op grafisch werk.

In de loop der jaren heeft hij een eigen procedé ontwikkeld: hij bestrooit zijn werk, bijvoorbeeld met zand of poeder van een fijn geslepen hard materiaal. Zo bereikt hij een natuurlijke, verweerde uitstraling.

 

 

 

15 Guillaume le Roy

C90018_web
zonder titel, houtsnede, 80x100cm BiSonder, Touwslagersbaan 34

De graficus Guillaume Le Roy (1938 – 2008) zou eens gezegd hebben: ‘Zwart en wit hebben nu eenmaal de meeste kleur.’ Zijn werken zijn altijd zonder voorstelling en kennen nauwelijks tot geen kleur. Deze prent is abstract, maar roept tegelijker tijd een sterk ruimtelijk effect op. Het fijnzinnig gebruik van licht en donker laat het oppervlak bewegen en geeft de indruk van wijkende en naar voren komende vlakken.

 

30 Guillaume le Roy

C96004_web
‘Bruckner’, ingekleurde ets, 80×60 cm Christianne Lingerie, Markt 21

Literatuur en muziek vormen vaak een inspiratiebron voor het werk van Le Roy. In dit geval verwijst de titel naar de muziek van de excentrieke Oostenrijkse componist Anton Bruckner.

 

 

 

 

 

 

31 Guillaume Le Roy

'Panis Angelicus' kunstenaar: Roy, Guillaume le techniek: ingekleurde ets, 60x80 cm Leven bij Majesteit, Markt 23
‘Panis Angelicus’, ingekleurde ets, 60×80 cm
Leven bij Majesteit, Markt 23

De titel van deze abstracte voorstelling verwijst naar een hymne uit de 13e eeuw. Deze lofzang ‘Panis Angelicus’, het brood van de engelen, geniet vooral bekendheid door de toonzetting van de componist César Franck.

 

 

 

 

 

 

32 Raquel Maulwurf

'Zwaardenbed', houtdruk, 67x87 cm Marktpromenade
‘Zwaardenbed’, houtdruk, 67×87 cm
Marktpromenade

Er zijn verschillende manieren om een kleurenhoutsnede af te drukken. Meestal wordt er voor elke kleur een afzonderlijke plaat gebruikt. Een andere manier is om op één plaat te blijven werken tot alles is weggesneden, behalve de laatste kleur. Verder blijft alleen de kale plank over.

Raquel Maulwurf (1975) kiest voor de laatste, risicovolle optie. Elke beweging met de guts heeft grote en onherstelbare gevolgen: als er iets fout gaat passen de kleurvlakken niet meer precies in elkaar.

De onderwerpen die Maulwurf kiest voor haar werk komen voort uit haar fascinatie voor de menselijke drang tot destructie van zichzelf, de ander en zijn omgeving.

 

33 Kassiël Gerrits

'Canto', houtsnede.53x103 cm Marktpromenade
‘Canto’, houtsnede, 53×103 cm
Marktpromenade

Kassiël Gerrits (1950) werkt vooral met houtsneden. Zelf noemt hij zich daarom geen kunstenaar, maar een prentenmaker. Zijn werk, waarin hij voornamelijk gebruik maakt van lijnen en vlakken, heeft een beheerst en rustgevend karakter.

 

 

 

 

 

 

34 Lucebert

 

'Ohor', litho, 60x80 cm Marktpromenade
‘Ohor’, litho, 60×80 cm
Marktpromenade

Lucebert (1924 –1994) was als dichter betrokken bij de Vijftigers, die na WO II in hun gedichten experimenteerden met vorm en inhoud. Als schilder nam hij deel aan de Cobra-beweging. Aanvankelijk gebruikte Lucebert de kinderlijke beeldtaal van de Cobra-schilders. In deze prent hebben de menselijke wezens echter een cartoonachtig uiterlijk gekregen dat wordt benadrukt door de zware omtreklijnen en de grimmigheid van de koppen. Draai de in spiegelschrift geschreven tekst om en er staan de raadselachtige woorden: ‘ O hoor, o hoor.’ De betekenis hiervan moeten we er volgens de kunstenaar zelf in leggen.

 

35 Constant

'Man met hond', ets, 44x53 cm Marktpromenade
‘Man met hond’, ets, 44×53 cm
Marktpromenade

Constant (1920-2005) is bekend geworden omdat hij in de jaren ’50 een vooraanstaand lid was van de kunstbeweging Cobra. Vanaf de jaren ’60 werkte hij aan het utopische New Babylon. Deze denkbeeldige stad van de toekomst was bestemd voor een nieuwe samenleving waarin mensen als nomaden zouden leven, ongebonden en bezitloos. Hij signeerde zijn werk met Constant en werd overal met deze voornaam aangeduid. In deze prent zijn met spaarzame lijnen een man en zijn hond neergezet. Is het een man voor een raam of de kunstenaar zelf voor een leeg doek?

 

38/39Willem den Ouden

C92004_web
zonder titel, litho, 57×49 cm Marktpromenade
C92003_web
Zonder titel, litho, 58×47 cm Marktpromenade

In 1967 vestigde Willem den Ouden (1928) zich in Varik, een dorp aan de Waal. Sindsdien vormt het Waallandschap een steeds terugkerend thema in zijn werk. In een nevel van ijle lijnen doemen rivier, wolkenluchten en de zon op. De horizon is met opzet laag is aangebracht. Den Ouden heeft zich altijd sterk gemaakt voor behoud van ‘zijn’ landschap. Hij heeft – na de wateroverlast van 1995 – hevig geprotesteerd tegen de plannen om de Waaldijken te verzwaren. Toen zijn protest tevergeefs bleek besloot hij de horizon te laten zakken in het beeld.

41 Leon Janssen

'Marmor Stein und Eisen', houtsnede, 71x85 cm Marktpromenade
‘Marmor Stein und Eisen’, houtsnede, 71×85 cm
Marktpromenade

Leon Janssen (1951) werkt met een complexe en precieze houtsnedetechniek. Alle kleuren van één houtblok worden na elkaar gedrukt. Pas bij de laatste drukgang wordt duidelijk of alle kleurvlakken goed in elkaar passen.

Menselijke relaties staan centraal in het werk van Janssen. Verwijst de titel van deze houtsnede naar een populair Duits liedje?

‘Marmor, Stein und Eisen bricht, aber unsere Liebe nicht …‘

(Marmer, steen en ijzer breekt, maar onze liefde niet..)

Deze prent lijkt echter van het tegendeel uit te gaan en heeft een onheilspellend karakter.

 

42 Natasja Kensmil

zonder titel, zeefdruk, 114x85 cm Marktpromenade
zonder titel, zeefdruk, 114×85 cm
Marktpromenade

Het werk van Natasja Kensmil (1973) is zelden geruststellend. Haar onderwerpen raken de duistere kant van het leven. Vaak laat zij zich daarbij inspireren door de geschiedenis, religie en mythologische verhalen. Haar aandacht richt zich vooral op de vergankelijkheid van ons bestaan.

 

 

43 Armando

Zonder titel, litho, 80x65 cm Marktpromenade
Zonder titel, litho, 80×65 cm
Marktpromenade

Armando (1929) is bekend als beeldend kunstenaar, dichter, schrijver, violist, journalist, televisie- en theatermaker. Zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog, toen hij als jongen dicht bij kamp Amersfoort woonde, zijn cruciaal voor zijn werk. Thema’s macht en onmacht en dader en slachtoffer keren telkens terug in zijn werk. Steeds is sprake van een beladen en dreigende ondertoon.

 

44 Jan Schoonhoven

 

C90015_web
Zonder titel, zeefdruk, 65×80 cm Marktpromenade

Jan Schoonhoven (1914-1994) vertegenwoordigde een nieuw kunstenaarstype: tot aan zijn pensionering in 1979 bleef hij full time werken bij de PTT. Zijn kunst maakte hij na werktijd. Bekend zijn de rasterreliëfs met rechthoekige vakjes, die hij maakte van karton dat met kranten beplakt en wit geverfd was. De uitvoering van zijn reliëfs gaf hij vaak uit handen.

In deze zeefdruk gaat het om de herhaling van lijnen in een zigzagpatroon. Dit ritme was van grote betekenis voor Schoonhoven: door de herhaling van elementen wilde hij als maker van het werk zijn persoonlijke voorkeur en gevoelens uitsluiten.

 

 

45/47  Ferenç Gögös

uit de serie: Vijf houtsneden en gedichten

Ferenç Gögös (1936-2011) werd geboren in Boedapest en kwam in 1957 naar Nederland. Zijn prenten bevatten symbolen en tekens die doen denken aan ‘primitieve’ kunst. Deze tekens zijn over het hele vlak verspreid. Herkenbare afbeeldingen worden gecombineerd met zigzaglijnen, streepvormen en spiralen. Als immigrant gebruikte Gögös deze beeldtaal om zijn eigen identiteit te onderzoeken. ‘In de sporen van mijn guts stap voor stap dichter bij mezelf’, schreef hij in een van zijn gedichten.

 

48 Dick Cassée

 

drie etsen uit een serie van 8

Op een klein oppervlak zijn een paar eenvoudige vormen te zien die geometrisch aandoen. Ze bestaan uit een paar lijnen, er is geen kleur gebruikt. Ze dwingen tot nauwkeurig kijken.

Dick Cassée (1931) laat zich vaak inspireren door landschappen of architectuur die hij op zijn reizen tegenkomt. Uitgangspunt voor deze serie prenten vormt waarschijnlijk de ruïne van kasteel Dunstanburgh in de Engelse regio Northumberland. Alles was overbodig is, is weggelaten totdat er een ingetogen voorstelling is overgebleven.

 

49 Co Westerik

 

'Mannenkop met fresia's', ets, 57x51 cm Bogaerts Optiek, Spoorstraat 2
‘Mannenkop met fresia’s’, ets, 57×51 cm
Bogaerts Optiek, Spoorstraat 2

Realisme met een twist. Zo wordt het werk van Co Westerik (1924) vaak getypeerd. De zichtbare werkelijkheid is het uitgangspunt. Door uitvergroting van kleine, alledaagse zaken of door een wonderlijk perspectief krijgt die werkelijkheid echter een wending die verbazing oproept.

Ingeklemd tussen de randen van deze prent is het hoofd van een man te zien die ons strak in de ogen kijkt. Het hoofd wordt ingelijst door de stengel van een fresia. Regelmatig gebruikt Co Westerik zichzelf als onderwerp van zijn werk. Zou dit een zelfportret kunnen zijn?